Inzichten uit het MUREVAN-onderzoek

Tijdens een poliklinisch revalidatietraject gebeurt er veel. Maar wat merken mensen met chronische pijn daarvan in hun dagelijks leven?

Dit is onderzocht in het MUREVAN-onderzoek (Meten van Uitkomsten van REVAlidatie in Nederland). In dit onderzoek is gebruik gemaakt van generieke vragenlijsten over gezondheid en dagelijks functioneren. Met deze vragenlijsten wordt gekeken hoe het met mensen gaat tijdens en na de revalidatie, bijvoorbeeld op het gebied kwaliteit van leven, vermoeidheid en bewegen.

Hoe is het onderzoek uitgevoerd?
In totaal werden bijna 600 mensen gevolgd die een revalidatiebehandeling kregen. Van hen hadden 101 deelnemers chronische pijn. Zij volgden een poliklinisch traject bij één van de vier deelnemende revalidatie-instellingen in Nederland.

De deelnemers vulden vragenlijsten in bij de start van de revalidatie en opnieuw na zes maanden. Hierin gaven zij aan hoe het met hen ging op verschillende gebieden: kwaliteit van leven (EuroQoL-5D-5L), lichamelijk functioneren (PROMIS Mobiliteit), vermoeidheid (PROMIS Vermoeidheid), pijnklachten (PROMIS NRS Pijn), deelname aan de maatschappij (PROMIS Participatie) en eigen regie over het leven (Self-Regulation Assessment).

Door de antwoorden van beide metingen te vergelijken, werd zichtbaar of de vragenlijsten de veranderingen die mensen zelf ervaren tijdens de revalidatie kon vastleggen.

Wat verandert er volgens deelnemers na zes maanden? (zie infographic)
De resultaten laten zien dat mensen met chronische pijn na zes maanden gemiddeld verbetering ervaren op alle vragenlijsten.

De grootste vooruitgang zien we in:
• Eigen regie: mensen voelen zich beter in staat om met hun klachten om te gaan (effectgrootte: 1.2).
• Vermoeidheid: veel deelnemers ervaren minder vermoeidheid en vermoeidheid hindert hen minder in hun dagelijks leven (effectgrootte: 0.8).

Daarnaast geven mensen aan dat hun kwaliteit van leven verbetert, dat zij meer sociale activiteiten kunnen ondernemen, zoals werk, gezien en vrije tijd, en dat zij minder pijnklachten ervaren (effectgrootte: 0.6-0.7).

Ook op het gebied van lichamelijk functioneren is vooruitgang zichtbaar: klachten worden beter hanteerbaar en mensen ervaren dat ze weer meer kunnen bewegen (effectgrootte: 0.5-0.6).

De genoemde effectgroottes geven de gemiddelde mate van verandering weer tussen de start van de revalidatie en de meting na zes maanden (0=geen verandering; 1=grote verandering).

Toelichting: De resultaten van dit onderzoek gelden voor de mensen die beide vragenlijsten hebben ingevuld en wilden meedoen aan het onderzoek, wat de uitkomsten enigszins kan beïnvloeden. In dit onderzoek zijn generieke vragenlijsten gebruikt om veranderingen te meten. Revalidatie-instellingen die andere vragenlijsten gebruiken vinden soms grotere veranderingen over de tijd (effect sizes). Tot slot kunnen er verschillen zijn in de resultaten tussen de deelnemende revalidatie-instellingen door verschillen in aandoeningen van patiënten en in de behandelingen die zij kregen.

Hoe helpen deze vragenlijsten bij het evalueren van de revalidatie?
De vragenlijsten geven inzicht in hoe mensen hun klachten en beperkingen ervaren in het dagelijks leven. Ze maken zichtbaar waar iemand tegenaan loopt, wat moeilijk is en wat juist beter gaat.

Dit helpt om persoonlijke situatie goed in kaart te brengen. Samen met de behandelaar kan daardoor gerichter worden besproken wat belangrijk is en waar iemand aan wil werken.

Daarnaast helpen de vragenlijsten om te evalueren of de behandeling effect heeft. Door ze op meerdere momenten in te vullen, wordt zichtbaar welke veranderingen mensen ervaren tijdens en na de revalidatie. Zo ondersteunen ze niet alleen het onderzoek, maar ook de behandeling en het maken van passende keuzes die aansluiten bij persoonlijke doelen.

Dankwoord:
Met dank aan alle revalidanten en zorgverleners van de deelnemende revalidatiecentra aan het MUREVAN-project: Basalt, CIR, Expertisecentrum chronische pijn, Merem Medische Revalidatie, en UMCG Centrum voor Revalidatie.

MUREVAN-team binnen het Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde Utrecht:
Bianca Mourits (b.mourits@dehoogstraat.nl)
Eline Scholten
Joris de Graaf
Anne Visser-Meily
Marcel Post