Leefstijl speelt een cruciale rol in gezondheid, zowel preventief als curatief. Toch krijgt dit onderwerp in het zorgonderwijs vaak niet de aandacht die het verdient. Om hier verandering in te brengen, is het Leefstijlspel Het Leefstijlgesprek: Kaart het aan ontwikkeld, een interactieve en leerzame manier voor zorgverleners in opleiding om het leefstijlgesprek te oefenen.
Het spel is ontwikkeld onder leiding van Laura Commandeur (Vereniging Arts en Leefstijl) en Jordi Dengerink (Stichting Student & Leefstijl), in samenwerking met Serious Game Academy en de Coalitie Leefstijl in de Zorg.
Laura werkt als projectondersteuner bij Vereniging Arts en Leefstijl en de Coalitie Leefstijl in de Zorg. Ze zet zich in voor een betere integratie van leefstijl in de zorg door het organiseren van scholingen en projecten. Met een achtergrond in voedingswetenschappen heeft ze altijd al een sterke interesse gehad in de effecten van voeding en andere leefstijlpijlers op gezondheid. “’Het geeft me veel voldoening om me in te zetten voor een gezondere zorg en maatschappij,” zegt Laura.
Jordi is momenteel bezig met zijn masterscriptie geneeskunde over plantaardige voeding bij diabetes type 1 en gaat hierna verder met onderzoek in het AmsterdamUMC en Diabeter. Tijdens zijn studie merkte hij dat leefstijl nauwelijks aan bod kwam in het curriculum. “Door de cursus van Student & Leefstijl werd mijn interesse in leefstijl aangewakkerd. Dit leidde tot het organiseren van deze cursus in Amsterdam en uiteindelijk tot deelname in het landelijke bestuur van Student & Leefstijl.” Het doel van deze organisatie is om leefstijl een integraal onderdeel van het zorgonderwijs te maken. Samen met Vereniging Arts & Leefstijl maakten zij voor de Coalitie Leefstijl in de Zorg het Leefstijlspel werkelijkheid.
Hoe werkt het Leefstijlspel?
Het spel Het Leefstijlgesprek: kaart het aan is een kaartspel waarin deelnemers door middel van rollenspellen het leefstijlgesprek oefenen. Spelers wisselen van rol tussen zorgvrager, zorgverlener, observant of naaste en ervaren zo verschillende perspectieven. Iedere ronde wordt een casus uit de zorgpraktijk besproken, met als doel concrete acties te bedenken die de zorgvrager helpen gezonder te worden. Hierbij kunnen allerlei obstakels opduiken, zoals een puberzoon, een overbezorgde moeder of iemand die midden in een scheiding zit. Tussendoor worden animaties getoond die theorie en praktische handvatten bieden voor het gesprek.
Volgens Jordi biedt het spel een toegankelijke manier voor zorgverleners in opleiding om kennis en vaardigheden in leefstijlgesprekken te ontwikkelen. “Door de verschillende rollen te spelen ervaar je hoe uitdagend, veelzijdig én belangrijk leefstijl is.”
Waarom is het spel ontwikkeld?
Laura legt uit dat het doel van het spel is om een leuke, leerzame en interactieve manier te bieden voor zorgverleners in opleiding om het leefstijlgesprek te oefenen. “Door in een vertrouwde omgeving met medestudenten te spelen, krijgen ze het vertrouwen om leefstijl bespreekbaar te maken en handvatten mee te krijgen.”
Jordi vult aan: “Het spel helpt deelnemers om de kennis over leefstijl daadwerkelijk toe te passen in de praktijk. Theorie is belangrijk, maar het durven gebruiken in gesprekken is minstens zo essentieel.”
Welke thema’s komen aan bod?
Het spel behandelt alle leefstijlpijlers van het Leefstijlroer: voeding, beweging, slaap, ontspanning, verbinding en middelengebruik. Daarnaast komen sociale thema’s zoals financiële of mentale problemen aan bod. Jordi benadrukt dat het spel ruimte biedt voor gedragsverandering en dat docenten ook eigen tools of methoden kunnen toevoegen, zodat het spel aansluit bij hun specifieke vakgebied. Extra informatie en tools van de Coalitie Leefstijl in de Zorg zijn online gratis beschikbaar.
Voor wie is het Leefstijlspel bedoeld?
Het spel is geschikt voor alle zorgprofessionals in opleiding die in contact komen met zorgvragers. Laura: “Zorgvragers komen op elk moment van het zorgpad in aanraking met leefstijl, dus het is belangrijk dat zorgverleners hierop voorbereid zijn.” Jordi voegt toe dat het spel flexibel is: spelers of docenten kunnen eigen casuïstiek toevoegen, waardoor het spel zowel verdiepend als verbredend kan worden gespeeld.
Wat hopen de makers dat deelnemers meenemen?
Het doel is dat deelnemers vertrouwen en motivatie krijgen om leefstijlgesprekken te voeren. Laura: “We hopen dat deelnemers ervaren hoe leuk het is om deze gesprekken te voeren.” Jordi: “Het spel moet spelers stimuleren en motiveren om theorie om te zetten in praktijk en samen de gezondheid van zorgvragers te verbeteren.”
Het Leefstijlspel laat zien dat leren over leefstijl niet saai hoeft te zijn. Door praktijkgerichte casussen en rollenspellen krijgen toekomstige zorgverleners een realistisch en leuk beeld van hoe ze leefstijl bespreekbaar kunnen maken in de zorg.