Mensen die naar de tandarts gaan met de verwachting dat het veel pijn zal doen, voelen vaak meer pijn. Ook mensen die denken dat een operatie zwaar zal zijn, hebben vaak meer last van het herstel. Wetenschappers hebben nu ontdekt welk deel van de hersenen hierbij een belangrijke rol speelt.
Twee onderzoeksteams van de University of Toronto Mississauga en McGill University deden verschillende onderzoeken met muizen. Toch kwamen ze allebei uit op dezelfde ontdekking. Hun resultaten zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Communications.
Hoe verwachtingen pijn beïnvloeden
De onderzoekers ontdekten een route in de hersenen die betrokken is bij het nocebo-effect. Dat is het verschijnsel waarbij negatieve verwachtingen ervoor zorgen dat iemand meer pijn ervaart.
De route begint in de anterieure cingulate cortex, een gebied in de hersenen dat emoties en pijn met elkaar verbindt. Hier speelt een stofje genaamd cholecystokinine (CCK) een belangrijke rol. Dit stofje wordt actief wanneer iemand pijn verwacht, bijvoorbeeld door een eerdere nare ervaring, een waarschuwing van een arts of het zien van iemand anders die pijn heeft.
CCK beweegt zich vervolgens naar een ander hersengebied: de laterale periaqueductale grijze stof. Daar zorgt het ervoor dat de hersenen gevoeliger worden voor pijn. Hierdoor voelt dezelfde pijnprikkel sterker aan dan wanneer er geen negatieve verwachting is.
Licht gebruiken om pijn te beïnvloeden
De onderzoekers deden meer dan alleen kijken wat er gebeurde. Ze brachten muizen terug naar plekken waar ze eerder pijn hadden gehad. Ook lieten ze muizen andere muizen met pijn observeren. Hierdoor ontstonden angstreacties.
Met een techniek die optogenetica heet, konden de onderzoekers bepaalde hersencellen met licht beïnvloeden. Toen ze de ontdekte hersenroute activeerden, werden de muizen gevoeliger voor pijn. Toen ze dezelfde route blokkeerden, hadden negatieve verwachtingen geen invloed meer op de pijn.
Volgens hoofdonderzoeker Loren Martin weten wetenschappers al langer dat CCK betrokken is bij nocebo-reacties bij mensen. Deze studie laat nu zien via welke specifieke hersenroute dit gebeurt.
Pijn is niet alleen een gedachte
De ontdekking is belangrijk voor mensen met chronische pijn. Artsen zien vaak dat angst en negatieve verwachtingen klachten kunnen verergeren. Tot nu toe was niet duidelijk of dit alleen psychologisch was of ook een biologische oorzaak had.
Volgens Martin laat het onderzoek zien dat pijn door het nocebo-effect niet ingebeeld is. De hersenen zorgen via specifieke zenuwverbindingen voor een echte biologische reactie die pijn versterkt.
Deze kennis kan helpen om meer begrip te krijgen voor mensen met chronische pijn. Hun extra pijn door angst of negatieve gedachten is geen teken van zwakte, maar een meetbare reactie van de hersenen.
Mogelijkheden voor nieuwe behandelingen
De ontdekking van deze hersenroute kan in de toekomst leiden tot nieuwe behandelingen. Als wetenschappers beter begrijpen hoe deze processen werken, kunnen ze mogelijk manieren vinden om pijnversterking door angst en negatieve verwachtingen te verminderen.
Ook psychologische behandelingen kunnen hierdoor beter worden afgestemd op de hersenprocessen die betrokken zijn bij pijn.
Bron: https://neurosciencenews.com/nocebo-effect-brain-pathway-pain-30761